Śledztwo detektywistyczne. Pierniczki – sekretna formuła Pani Fishki

Pierniczki Pani Fishki

“Wielkie wydarzenie
pierniki pieczemy.
Ciasto wyrobione,
więc je wałkujemy.
Wycinamy w cieście
serca i księżyce,
domek i aniołka,
piękną baletnicę…”
/Bożena Forma/

 

Wiedzieliście, że symbolem dobrobytu i wysokiego statusu społecznego były kiedyś… pierniczki?! W Polsce w XVII wieku sprzedawano pierniki w… aptekach! Uważano wówczas, że pierniki to bardzo skuteczny lek na wiele chorób. Zaskoczeni?! My też! Na szczęście te, inne tajemnice pierniczków mogliśmy zgłębiać na spacerze detektywistycznym “Sekret piernika”. Organizatorem tych i wielu innych super wypraw dla małych poszukiwaczy przygód jest fantastyczna krakowska Pani Fishka i jej Dziecięce Biuro Detektywistyczne.

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Historia pewnego przepisu

Dawno dawno temu było sobie 5 cukierników, którzy wspólnie wypiekali przepyszne pierniczki. Przez wiele lat żyli zgodnie i szczęśliwie. Każdy z cukierników znał tylko fragment przepisu na te przepyszne pierniczki. Pewnego dnia jednak pokłócili się i… postanowili więcej razem już nie pracować.
Tak właśnie zaczyna się niesamowita opowieść Pani Fishki i… wyłania pewna sekretna formuła.

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Sekret piernika

Kiedy mówimy o pierniczkach to najczęściej mam na myśli Toruń i jego tradycje cukiernicze. Kłopot w tym, że w Polsce pierwszy cech piernikarzy (kichlarzy, od niem. słowa Küchler) powstał w Krakowie! Na dodatek słowo “piernik” nie wywodzi się od żadnych słodkości lecz… od staropolskiego słowa “pierny”, czyli pieprzny
Widzicie sami, właśnie o takich “pierniczkowych smaczkach” opowiadała nam Pani Fishka. A jakie zwiedziliśmy miejsca…

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Pierniczki – sekretna formuła Pani Fishki

Ze spaceru przywędrował do naszego domu przepis na sekretne “Pierniki Fishki”:

“Przepis na pół kwarty mąki.
Pół funta miodu zagotować, dodać ćwierć funta masła, odstawić i wymieszać.
Sypać po trochu dobrej mąki pszennej wysuszonej, mieszając ciągle.
Dodać korzeni, jeden łut potażu, pół funta cukru miałkiego, jedno jajo kurze,
mieszać ciągle.
Potem wyłożyć na stolnicę i wygnieść rękami, dopóki się nie zrobi świetliste.
Robić pierniki, ubirać migdałami słodkiemi, obranemi z łuzki, kłaść na blachę
wysmarowaną masłem i wsadzać do ciepłego pieca.”

Sekretne dodatki: Cynamon, Gałka muszkatołowa, Goździki, Kardamon, Ziele angielskie.

Proporcje sekretnych dodatków ujawniać jednak nie będziemy! To przecież sekretna formuła, znana tylko Małym Detektywom, którzy brali udział we wspólnym śledztwie…

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Matematyczny MasterChef Junior w akcji!

Śledztwo zostało doprowadzone do końca, zagadka rozwiązana i sekretny przepis zdobyty… Tylko co dalej? Pół funta miodu? Łut potażu? A co to ten potaż? A kwarta mąki to ile? Ratunku!

 

Pierniczki Pani Fishki

 

No dobra… Czas rozwiązać i te zagadki!

 

Łut potażu

Łut to dawna jednostka miary masy, która była używana w Europie od średniowiecza do końca XIX wieku. Stosowana była przez kupców oraz w mennicy do produkcji monet. Podobno jego wartość w zależności od stulecia i miejsca wynosiła od 10 do 50 gramów. W Polsce wynosiła 12,65625 grama. A przy okazji nie wiem czy wiecie ale 1 łut = 1/32 funta
Potaż zaś to… historyczna nazwa: węglanu potasu  – K2CO3

Pani Fishka wyjaśnia: 1 łut = łyżeczka, potaż to odpowiednik sody.

 

Pół funta miodu

Dopiero teraz “zaczęła się górka”… Miara funta była różna na przestrzeni wieków w różnych państwach, zwykle wynosiła pomiędzy 0,4 a 0,5 kilograma. Nasza rodzinna tradycja mówi, że funt to 0,5 kg, ale… już w Warszawie możecie dowiedzieć się, że to 0,4 kg! Ale te zabory narozrabiały w polskiej kuchni!

Pani Fishka wyjaśnia: 1 funt = ok. 2 szklanki (0,4 kg)

 

Kwarta mąki

Znowu schody… Staropolska kwarta jako jednostka objętości była równa 1,125 litra.
Tymczasem:

  • Kwarta angielska (1 imperial quart) = 69,354 cali sześciennych = 1,136 litra
  • Kwarta amerykańska dla płynów (1 US liquid quart) = 57,75 cali sześciennych = 0,946 litra
  • Kwarta amerykańska dla ciał sypkich (1 US dry quart) = 67,201 cali sześciennych = 1,101 litra

Pani Fishka wyjaśnia: 1 kwarta = 1 litr lub ok.1 kg

 

Pierniczki Fishki… No to do dzieła!

Czas na kuchenne rewolucje…

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Pierniczki Pani Fishki

 

Pierniczki Pani Fishki

 


Wpis powstał w ramach projektu “Matematyka na święta“. Organizatorem wydarzenia jest blog Bajdocja.

 

Zapraszamy do przeczytania innych naszych matematycznych postów z cyklu: "Matematyka jest piękna"

Logo projektu Matematyka jest piękna


Śledztwo detektywistyczne. Pierniczki – sekretna formuła Pani Fishki
5 (100%) Opini: 1

Komentarze do wpisu “Śledztwo detektywistyczne. Pierniczki – sekretna formuła Pani Fishki

  1. Ojej, ale zazdroszczę całej przygody. To musiało być cudowne przeżycie, tak odkrywać kawałek po kawałku tajemnicę (i obalać mity 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*