Zadziwiający Świat Ptaków, czyli… co ptaki śpiewają o nas samych



Zadziwiający Świat Ptaków

Żadne inne dzikie zwierzęta nie czują się wśród ludzi tak swobodnie i nie występują w naszym otoczeniu tak licznie i w takiej różnorodności, jak ptaki. Choćby z tego względu nasz związek z ptakami różni się od relacji z wszelkimi innymi dzikimi stworzeniami…”
/Jim Robbins/

 

Przy­znaj­cie się, kie­dy ostat­ni raz czy­ta­li­ście napraw­dę dobrą książ­kę popu­lar­no­nau­ko­wą? Zazwy­czaj się­ga­my po sen­sa­cje, jakiś thril­ler, fan­ta­sty­kę lub popu­lar­ne roman­si­dło. Po lite­ra­tu­rę „z gór­nej pół­ki” bar­dzo rzad­ko a po szkol­ne lek­tu­ry… tyl­ko z przy­mu­su. Tym­cza­sem na ryn­ku wydaw­ni­czym poja­wi­ła się książ­ka, któ­ra jest nie­zwy­kle cie­ka­wym skrzy­żo­wa­niem wszyst­kich tych gatun­ków! Już daw­no żad­na lek­tu­ra nie wywo­ła­ła u mnie tylu skraj­nych emo­cji…
Oto Wydaw­nic­two Feeria wyda­ło książ­kę Jima Rob­bin­sa — Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków.

 

Zadziwiający Świat Ptaków

 

Ptaki — transcendencja universum ludzkości

Zasta­na­wia­li­ście się kie­dyś dla­cze­go ludzie z róż­nych epok histo­rycz­nych pra­gnę­li ode­rwać się od zie­mi i wznieść wyso­ko w prze­stwo­rza? Pta­ki i lata­nie dzia­ła­ły na naszą wyobraź­nię od zara­nia dzie­jów. Budzi­ły uczu­cia wznio­sło­ści i zachwy­tu oraz pew­ną tęsk­no­tę, aby nie rzec zazdrość. Pta­ki urze­czy­wist­nia­ją nasze pra­gnie­nia ode­rwa­nia się od tego, co pro­za­icz­ne i przy­ziem­ne… Magicz­ne zdol­no­ści Ale wła­ści­wie skąd się wzię­ły pta­ki? Jak jest gene­za powsta­nia zdol­no­ści lotu? Czy obser­wu­jąc współ­cze­sne pta­ki, moż­na badać tajem­ni­ce ewo­lu­cji? Roz­wa­ża­nia­mi wła­śnie nad tymi pro­ble­ma­mi, Jim Rob­bins roz­po­czy­na swo­ją fascy­nu­ją­cą opo­wieść o tym, jak pta­ki prze­ni­ka­ją nie­omal każ­dą dzie­dzi­nę ludz­kie­go ist­nie­nia. Ten łyk teo­rii jest abso­lut­nie dosko­na­le wkom­po­no­wa­ny w całość tego pisar­skie­go pro­jek­tu i nawet na moment nie pozwa­la czy­tel­ni­ko­wi ma chwi­lę znie­chę­ce­nia, czy znu­że­nia. Ten zabieg nada­je książ­ce pew­ną kla­row­ną spój­ność i jed­no­cze­śnie inspi­ru­je do wła­snych prze­my­śleń.

 

Ornitologia Aviatora

Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków, to coś wię­cej niż zwy­kła opo­wieść bada­cza i miło­śni­ka pta­ków. Jim Rob­bins sta­ra się wyja­śnić czy­tel­ni­ko­wi nie tyl­ko jak czło­wiek rozu­mie pta­ki, ale tak­że jak wie­dza o tych zwie­rzę­tach pozwa­la nam rozu­mieć samych sie­bie i ota­cza­ją­cy nas świat. To wła­śnie tu dowia­du­je­my się, że lot małych, nie­po­zor­nych koli­brów, stał się inspi­ra­cją do skon­stru­owa­nia współ­cze­snej wer­sji Leonar­do­we­go orni­top­te­ra. Ocza­ro­wać nas może tak­że zwy­czaj­ny zimo­ro­dek, któ­ry pomógł ulep­szyć kon­struk­cję pierw­szych szyb­kich japoń­skich pocią­gów Shin­kan­sen. A czy naukow­cy z NASA i MIT tak­że mają swo­ich pta­sich sprzy­mie­rzeń­ców? Odpo­wiedź może was moc­no zasko­czyć, bo w tej lek­tu­rze dzie­je się napraw­dę dużo i szyb­ko!

 

Zadziwiający Świat Ptaków

 

 

Ptasia kryminalistyka

Czło­wiek dostrze­gał mistycz­ne pięk­no pta­sich tre­li, ale potra­fił wyko­rzy­stać te zwie­rzę­ta tak­że tyl­ko do swo­ich wła­snych, czę­sto bar­dzo ego­istycz­nych potrzeb. Jim Rob­bins w swo­jej książ­ce Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków pozwa­la nam zoba­czyć takie trud­ne rela­cje czło­wiek — ptak, tak aby dać nam pole do wła­snych reflek­sji. Autor przy­ta­cza nam zadzi­wia­ją­cą karie­rę kanar­ków, któ­re z „Wyspy Psów”, czy­li Insu­la Cana­ria tra­fia­ją na salo­ny, ale i do mrocz­nych zaka­mar­ków kopal­ni. Czy wie­dzie­li­ście, że pta­ki te, były wyko­rzy­sty­wa­ne przez gór­ni­ków do moni­to­ro­wa­nia pozio­mu tru­ją­cych gazów (metan, czad) aż do lat 80-tych ubie­głe­go wie­ku? Takich nie­sa­mo­wi­tych histo­rii znaj­dzie­cie w tej książ­ce o wie­le wię­cej!

 

 

Zadziwiający Świat Ptaków

 

Architektura metapoznania

Współ­cze­sny czło­wiek zazwy­czaj nie wyobra­ża sobie swo­je­go ist­nie­nia bez dobro­dziejstw świa­ta tech­no­lo­gii IT. Google i Wiki­pe­dia, któ­re jak pisze Jim Rob­bins są przy­kła­da­mi meta­po­zna­nia, mają rów­nież swój pta­si pier­wo­wzór. Ale to nie wszyst­ko! Jak się oka­zu­je dyna­mi­ka zacho­wań stad­nych pta­ków oraz coś co moż­na nazwać „inte­li­gen­cją roju” rzu­ca nowe zupeł­nie nowe świa­tło na… naszą demo­kra­cję. Czy zatem bada­nia archi­tek­tu­ry zacho­wań stad­nych pta­ków, mogą stać się potęż­nym narzę­dziem w rekach psy­cho­lo­gów i… poli­ty­ków? Trze­ba przy­znać, że autor świet­nie potra­fi trzy­mać czy­tel­ni­ka w napię­ciu!
Może­cie mi wie­rzyć, że Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków to skrzy­żo­wa­nie dobre­go repor­ta­żu, intym­nych pamięt­ni­ków, świet­nej przy­go­dów­ki, wcią­ga­ją­ce­go tril­le­ra i… małej ency­klo­pe­dii. A może jest tam coś wię­cej? No, w koń­cu kie­dy ostat­nio czy­ta­li­ście o spla­ta­niu kwan­to­wym pta­sie­go oka z polem magne­tycz­nym Zie­mi?

 

Przekleństwo ptasich darów

Barw­na, żywio­ło­wa opo­wieść Jima Rob­bin­sa nie raz jed­nak wpra­wia czy­tel­ni­ka w spo­re zakło­po­ta­nie… Pta­ki maja coś, co czło­wiek z wiel­ką chę­cią ocho­czo czer­pie peł­ny­mi gar­ścia­mi. Pió­ra, jaja czy mię­so pta­ków to zale­d­wie mała część wiel­kie­go reper­tu­aru moż­li­wo­ści. Jim Rob­bins poka­zu­je nam tak­że coś, co nie­ko­niecz­nie nam się spodo­ba. Histo­ria puchu edre­do­no­we­go czy zawrot­nej ewo­lu­cyj­nej karie­ry kury ban­ki­wa to świet­ne przy­kła­dy nie­zwy­kle oso­bi­ste­go i emo­cjo­nal­ne­go podej­ścia auto­ra, któ­re nie­zwy­kle moc­no oddzia­łu­je na czy­tel­ni­ka. Tu może­my poczuć jak ludz­kość utra­ci­ła coś z poczu­cia świę­to­ści i abso­lu­tu. To zde­cy­do­wa­nie naj­mrocz­niej­sza część tej książ­ki! Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków to tak­że nie­wy­god­ne praw­dy i mro­żą­ce krew w żyłach fak­ty, któ­re potra­fią potra­fią naru­szyć egzy­sten­cjal­ny spo­kój nawet naj­więk­sze­go twar­dzie­la. Ale tu chy­ba tkwi ogrom­na siła auten­tycz­no­ści prze­ka­zu tej książ­ki! Gwa­ran­tu­je, że już nigdy nie spoj­rzy­cie na dro­bio­wy kotlet w ten sam obo­jęt­ny kon­sump­cyj­ny spo­sób.

 

Zadziwiający Świat Ptaków

 

Pierwotne instynkty współczesnego łowcy

Chy­ba nigdy do cza­su lek­tu­ry Jima Rob­bin­sa nie zda­wa­łam sobie spra­wy, ze nadal wie­lu ludzi pole­ga na dzi­kim ptac­twie, jako głów­nym źró­dle poży­wie­nia. Opi­sa­na przez auto­ra zaska­ku­ją­ca histo­ria zupy z gniaz­da salan­ga (zwa­nej „kawio­rem Wscho­du”), czy też fili­piń­ski przy­smak- balut (w Wiet­na­mie zna­ny jako hot vit lon) wywo­łu­je bar­dzo mie­sza­ne uczu­cia. Oso­bli­wa wyda­je się tak­że potra­wa przy­go­to­wy­wa­na przez rdzen­nych Gren­land­czy­ków — kiviak. Czy­tel­nik może poczuć się oszo­ło­mio­ny tymi kuli­nar­ny­mi opo­wie­ścia­mi do tego stop­nia, że będzie potrze­bo­wał napić się cze­goś napraw­dę orzeź­wia­ją­ce­go!

Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków wpro­wa­dza nas w praw­dzi­we zakło­po­ta­nie tak­że z kolej­ne­go powo­du… W dobie tego co obec­nie czy­ta­my o ochro­nie przy­ro­dy, zaska­ku­ją­ce mogą być opi­nie auto­ra na temat zrów­no­wa­żo­ne­go łowiec­twa. Wyobra­ża­cie sobie pta­ki, w roli prze­wod­ni­ków myśli­wych? Prze­czy­taj­cie książ­kę Jima Rob­bin­sa a sami się prze­ko­na­cie, że to się dzie­je napraw­dę!

 

Sekretna moc guano

Jim Rob­bins sta­ra się przy­czy­nić do zmia­ny nasze­go postrze­ga­nia pta­ków, tak aby wydo­być je z tła na pierw­szy plan, wprost w świa­tła jupi­te­rów. Wzru­sza­ją­cy zachwyt ma być nie tyl­ko zaraź­li­wy ale i ma prze­nieść nasze myśle­nie o pta­kach z powsze­dnio­ści do cudow­no­ści. Czy jed­nak histo­ria pta­sie­go guano może stać się przy­czyn­kiem do powsta­nia nowe­go kształ­tu naszych rela­cji z tymi fascy­nu­ją­cy­mi stwo­rze­nia­mi? Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków w dość pro­sty, ale jed­no­cze­śnie bar­dzo wyra­zi­sty spo­sób nakre­śla nam eko­lo­gicz­ną ran­gę pro­ble­mu. Nie­tu­zin­ko­we i jed­no­cze­śnie wie­lo­po­zio­mo­we uję­cie tema­tu pozwa­la zoba­czyć głę­bo­ką więź emo­cjo­nal­ną czło­wie­ka z ota­cza­ją­cą go natu­rą.

 

Zadziwiający Świat Ptaków

 

Neurologiczna psychologia ptasiego człowieczeństwa

Motyw głę­bo­kiej wię­zi ludzi i pta­ków wystę­pu­je w wie­lu kul­tu­rach na całym świe­cie. Czy to jed­nak moż­li­we, że dzię­ki naszym skrzy­dla­tym przy­ja­cio­łom może­my tak­że zaj­rzeć w głąb ludz­kie­go umy­słu i badać neu­ro­pla­stycz­ność nasze­go mózgu? Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków daje nam w tym wzglę­dzie napraw­dę spo­ro wska­zó­wek. Jim Rob­bins przy­ta­cza całą pale­tę przy­kła­dów takich nauko­wych badań, z któ­rych jasno wyni­ka, że okre­śle­nie „pta­si móż­dżek” już daw­no stra­ci­ło swo­ją racje bytu. Jak sądzi­cie, co mogą mieć wspól­ne­go lon­dyń­scy tak­sów­ka­rze i orze­chów­ki popie­la­te? Czy armia pta­ków szpie­gow­skich na usłu­gach woj­ska to tyl­ko scien­ce fic­tion? Czy pta­ki mogą nam zostać poli­glo­ta­mi? Czy zagma­twa­na sieć miło­sna pta­sich rodzin może tłu­ma­czyć ludz­kie ludz­kie pożą­da­nie, cudzo­łó­stwo lub… kazi­rodz­two? Odpo­wie­dzi na te i wie­le innych intry­gu­ją­cych pytań, znaj­dzie­cie czy­ta­jąc pasjo­nu­ją­ca lek­tu­rę Jima Rob­bin­sa.

 

Zadziwiający Świat Ptaków

 

Zadziwiający Świat Ptaków… brakujące ogniwo

Książ­ka Jima Rob­bin­sa intry­gu­je i zachwy­ca, budzi zakło­po­ta­nie i zmu­sza do myśle­nia. Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków nie jest bowiem zwy­kłym zbio­rem suchych fak­tów, ale wcią­ga­ją­cą przy­go­dą, w któ­rej rze­tel­ną wie­dzę ubar­wia­ją licz­ne aneg­do­ty. Opra­wa gra­ficz­na jest bar­dzo sub­tel­na a okład­ka zde­cy­do­wa­nie przy­ku­wa wzrok czy­tel­ni­ka. To co jed­nak tro­chę prze­szka­dza w odbio­rze tej lek­tu­ry to brak zdjęć naszych skrzy­dla­tych boha­te­rów.

Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków to lek­tu­ra, po któ­rą powi­nien się­gnąć każ­dy sza­nu­ją­cy się miło­śnik przy­ro­dy a w szcze­gól­no­ści wiel­bi­ciel pta­ków. Naszym zda­niem to tak­że świet­na dodat­ko­wa lek­tu­ra dla stu­den­tów bio­lo­gii czy ochro­ny śro­do­wi­ska oraz uczniów szkół ponad­gim­na­zjal­nych. Kre­atyw­ny nauczy­ciel przy­ro­dy, ale też mądry i odpo­wie­dzial­ny rodzic, może wie­dzę z tej książ­ki „sprze­dać” tak­że dużo młod­szym „przy­rod­ni­kom”. Mnie uda­ło się zain­te­re­so­wać opo­wie­ścia­mi z tej książ­ki, nawet moją 8‑letnią cór­kę… Dla nas była to fan­ta­stycz­na inspi­ra­cja nie tyl­ko do cie­ka­wych poszu­ki­wań, ale i dłu­gich, czę­sto dość trud­nych i kon­tro­wer­syj­nych roz­mów!

Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków to emo­cje… praw­dzi­we emo­cje! Pole­ca­my!

 

 

Jim Rob­bins
Zadzi­wia­ją­cy Świat Pta­ków
Co pta­ki śpie­wa­ją o nas samych
Wydaw­nic­two Feeria
ISBN 978–83-7229–719‑8

 

Wydawnictwo Feeria


 

Na kola­nie, to my mizia­my naszą kot­kę Rok­so­la­nę.
Recen­zje pisze­my zawsze tyl­ko na serio!

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*